Mèo kêu rừ rừ nhờ những cơ nhỏ quanh thanh quản co giật rất nhanh, làm dây thanh rung lên cả lúc mèo hít vào lẫn lúc thở ra, nên tiếng rừ rừ cứ đều đều không đứt. Mèo thường rừ rừ khi dễ chịu, nhưng cũng có lúc rừ rừ khi đau, khi sợ hay khi mệt, và các nhà khoa học vẫn chưa hiểu hết vì sao.
Chào bạn, đây là Nhà Bác Học. Con mèo nằm trong lòng con, rung nhè nhẹ như có một chiếc động cơ nhỏ trong bụng. Con hỏi nó đang làm gì vậy. Hôm nay mình trả lời câu ấy, và kể cách đọc tâm trạng một chú mèo để con chơi với nó cho đúng cách.
Tiếng rừ rừ phát ra từ đâu?
Bạn cho con đặt nhẹ tay lên cổ con mèo khi nó đang rừ rừ. Con sẽ cảm thấy một rung động đều đều, mạnh nhất ở vùng cổ và ngực. Đó là chỗ tiếng rừ rừ được tạo ra.
Trong cổ mèo có thanh quản, giống chỗ trong cổ người giúp mình nói. Khi mèo rừ rừ, não gửi tín hiệu làm những cơ nhỏ quanh thanh quản co giật thật nhanh, nhiều lần trong mỗi giây. Dây thanh vì thế mở ra khép vào liên tục, làm luồng hơi đi qua rung lên thành tiếng.
Điều đặc biệt là mèo rừ rừ được cả khi hít vào lẫn khi thở ra. Còn người nói thì chủ yếu khi thở ra. Đó là lý do tiếng rừ rừ đều đặn, gần như không ngắt quãng.
Con có thể thử bắt chước bằng cách ngậm miệng và ư ư liên tục, rồi so với tiếng mèo. Con sẽ thấy mình phải ngừng lấy hơi, còn mèo thì không.
Mèo rừ rừ là đang vui phải không?
Phần lớn thời gian, đúng vậy. Mèo hay rừ rừ khi được vuốt ve, khi nằm sưởi nắng, khi cuộn tròn bên người nó tin cậy. Tiếng rừ rừ lúc ấy như một lời cảm ơn và một lời nói rằng mình đang dễ chịu.
Nhưng mèo cũng rừ rừ trong những lúc không vui chút nào: khi bị thương, khi ốm, khi sợ hãi ở phòng khám thú y, khi sắp sinh con. Vì vậy các nhà khoa học cho rằng rừ rừ không chỉ có nghĩa là vui. Có thể đó là cách mèo tự trấn an mình, hay báo cho người khác rằng nó cần được nhẹ nhàng.
Một số nhà khoa học còn đặt giả thuyết rằng rung động rừ rừ ở tần số thấp có thể giúp xương và cơ của mèo hồi phục. Đây là một ý thú vị nhưng chưa được chứng minh chắc chắn.
Bạn nói với con: rừ rừ thường là mèo đang thấy dễ chịu, nhưng mình phải nhìn thêm những dấu hiệu khác mới biết chắc.
Mèo con rừ rừ khi bú mẹ
Mèo con biết rừ rừ chỉ vài ngày sau khi sinh, khi mắt còn chưa mở. Lúc bú, mèo con vừa rừ rừ vừa lấy chân đạp nhẹ vào bụng mẹ, giống như nhào bột.
Mèo mẹ cũng rừ rừ đáp lại. Các nhà khoa học cho rằng đây là cách mèo mẹ và mèo con nói chuyện với nhau khi mèo con còn chưa nhìn, chưa nghe rõ. Rừ rừ như một sợi dây vô hình nối mẹ với con.
Thói quen đạp nhào bột ấy theo mèo tới lớn. Nhiều chú mèo trưởng thành vẫn đạp đạp lên chăn, lên đùi người nó yêu quý, vừa đạp vừa rừ rừ. Nếu mèo nhà con làm vậy, đó là dấu hiệu nó rất thoải mái bên con.
Có nghiên cứu cho thấy khi đói, một số con mèo rừ rừ kèm một âm thanh cao the thé lẫn vào, nghe hơi giống tiếng em bé khóc, khiến người nuôi khó làm ngơ. Mèo rất khéo trong chuyện đòi ăn.
Hổ, sư tử có kêu rừ rừ không?
Đây là câu hỏi trẻ rất thích. Mèo nhà là họ hàng của hổ, sư tử, báo. Nhưng không phải con nào trong họ mèo cũng rừ rừ giống nhau.
Những loài mèo lớn biết gầm như hổ, sư tử, báo hoa mai có cấu tạo cổ họng hơi khác, giúp chúng gầm vang. Phần lớn ý kiến cho rằng chúng không rừ rừ đều đặn cả lúc hít vào lẫn thở ra như mèo nhà, dù có thể phát ra những tiếng gừ gừ khi thở ra.
Ngược lại, một số loài mèo hoang cỡ vừa, như báo săn, không gầm được nhưng lại rừ rừ được giống mèo nhà. Cách phân chia này vẫn còn được các nhà khoa học bàn thêm.
Bạn có thể hỏi con: nếu được chọn, con muốn nuôi một con mèo biết gầm hay một con mèo biết rừ rừ. Câu trả lời của con thường làm cả nhà bật cười.
Đọc tâm trạng mèo để chơi với nó cho an toàn
Mèo nói chuyện bằng cả cơ thể. Khi mèo vui, tai dựng thẳng hướng ra trước, đuôi dựng cao hay cuộn nhẹ, mắt chớp chậm. Khi mèo khó chịu, tai cụp ra sau hay sang hai bên, đuôi quất qua quất lại, lông xù, người nép thấp.
Bạn dạy con ba điều. Một, để mèo tự tới gần, đưa tay ra cho mèo ngửi trước, không túm lấy mèo. Hai, vuốt nhẹ ở đầu, má, lưng, tránh bụng và đuôi vì nhiều con mèo không thích bị chạm ở đó. Ba, khi mèo đứng dậy bỏ đi hay đuôi bắt đầu quất mạnh thì dừng tay.
Kể cả khi đang rừ rừ, mèo vẫn có thể bất ngờ cào hay cắn nếu bị vuốt quá lâu. Nếu con bị cào hay cắn, rửa vết thương bằng xà phòng và nước sạch thật kỹ, rồi hỏi bác sĩ, nhất là khi vết thương sâu, sưng đỏ hay do mèo lạ gây ra.
Luôn rửa tay sau khi chơi với mèo, và không để mèo liếm mặt em bé nhỏ. Giữ những luật đơn giản ấy, con và mèo sẽ là đôi bạn rất thân.
Câu hỏi thường gặp
Mèo có tự rừ rừ được khi ở một mình không?
Có, mèo đôi khi rừ rừ khi đang nằm một mình sưởi nắng hay sắp ngủ. Nhưng mèo rừ rừ nhiều hơn hẳn khi ở bên mèo mẹ, mèo con hoặc người nó tin. Điều này cho thấy rừ rừ vừa là cảm giác, vừa là lời nói với người khác.
Vì sao mèo chớp mắt chậm với người?
Nhiều người nuôi mèo và một số nghiên cứu cho thấy chớp mắt chậm là dấu hiệu mèo thư giãn và tin tưởng. Con có thể thử chớp mắt thật chậm với mèo nhà, nhiều con mèo sẽ chớp đáp lại. Đó là một cách chào nhau rất dễ thương.
Mèo rừ rừ khi ốm thì có cần lo không?
Rừ rừ không phải lúc nào cũng là mèo khoẻ. Nếu mèo rừ rừ mà kèm bỏ ăn, nằm một chỗ, nôn, khó thở hay trốn tránh, bạn nên đưa mèo tới bác sĩ thú y. Rừ rừ đôi khi là cách mèo tự trấn an khi khó chịu.
Chó có kêu rừ rừ không?
Chó không rừ rừ như mèo. Chó có những tiếng khác như ư ử, gầm gừ, sủa và vẫy đuôi để thể hiện cảm xúc. Tiếng gầm gừ của chó thường là lời cảnh báo, không giống tiếng rừ rừ dễ chịu của mèo.
Trẻ mấy tuổi thì nên cho chơi với mèo?
Trẻ ở tuổi nào cũng có thể làm quen với mèo nếu có người lớn ngồi cạnh và mèo hiền. Trẻ nhỏ cần được giữ tay để không túm, kéo đuôi. Nếu trong nhà có ai dị ứng lông mèo, bạn nên hỏi bác sĩ trước khi nuôi.
